Son dönemlerde yapay zeka (YZ) şirketlerinin askeri ve politik operasyonlardaki rolleri, etik tartışmaları yeni bir boyuta taşıdı. OpenAI’ın İsrail ile veri paylaşımı, Pentagon ile imzalanan anlaşma ve Anthropic’in Maduro operasyonundaki kullanımı gibi örnekler, YZ’nin savaş, gözetim ve insan hakları üzerindeki etkisini gündeme getiriyor.
Örneğin, OpenAI modelleri Microsoft Azure üzerinden İsrail ordusuna sağlanarak Gazze ve Lübnan’da hedefleme operasyonlarında kullanılıyor. Bu sistemler kitlesel gözetim verilerini işleyerek hedef listeleri oluşturuyor ve masum sivillerin ölümüne yol açıyor. OpenAI, bir süre önce teknolojisinin askeri kullanımlarını yasaklamıştı; ancak yaklaşık bir yıl önce politika değiştirerek “ulusal güvenlik” gerekçesiyle bu tür kullanım iznini verdi.
Ayrıca, OpenAI’ın Pentagon ile imzalanan anlaşması da önemli bir endişe kaynağı. 28 Şubat 2026’da imzalanan sözleşme, modellerinin gizli askeri ağlarda “yasal her amaç” için kullanılmasına izin veriyor. Trump yönetimi Anthropic’i şirketin kendi etik kuralları (kitlesel gözetim ve otonom silah yasağı) nedeniyle yasakladıktan sonra OpenAI devreye girdi.
Benzer şekilde Google Gemini ve xAI Grok da ABD Savunma Bakanlığı ile anlaşmalar yaptı. Gemini, hükümet için özel bir sürümle bakanlığın GenAI.mil platformunda kullanılmaya sunuldu ve idari görevler gibi alanlarda entegre edildi. Grok ise sınıflandırılmış sistemlerde “tüm yasal kullanıcılar” için anlaşma imzalandı; bu da askeri operasyonlarda geniş erişim sağlıyor.
Son olarak, Anthropic’in Maduro operasyonundaki rolü de dikkat çekici. Ocak 2026’da ABD ordusu, Venezuela’da Nicolás Maduroyu yakalama operasyonunda Anthropic’in Claude modelini kullandı. Palantir Technologies üzerinden sağlanan bu yapay zeka, Caracas bombardımanını planlamada rol aldı ve 83 kişinin ölümüne sebep oldu.
Açık kaynaklı yapay zeka sistemleri ise lokal ve bağımsız olarak kullanılabilmektedir. Örneğin, QWEN, DeepSeek, Llama, Mistral, Gemma ve Phi gibi open-source yapay zeka modelleri, bilgisayarınızdan dışarı çıkmadan veri sınıflandırma ve benzeri işlemleri gerçekleştirebilir.
Bu gelişmeler, yapay zeka etiğinin acil bir konu olduğunu gösteriyor. Şirketler, hükümetler ve kullanıcılar olarak etik standartlar talep etmeliyiz; aksi takdirde distopik bir geleceğe sürüklenebiliriz.
0 Yorumlar